สรุปบทที่1

ปรัชญาและการพัฒนาหลักสูตร

1. 1. ปรัชญาและการพัฒนา หลักสูตร
2. 2. บทที่1 การศึกษาการพัฒนามนุษย์กับหลักสูตร มโนทัศน์(Concept) การศึกษาเป็นการพัฒนามนุษย์ผ่าน กระบวนการสั่งสอน กระบวนการฝึกอบรม หรือ กระบวนการถ่ายทอด ความรู้ความชานาญ และทัศนคติที่รวมเรียกว่าประสบการณ์ ซึ่งมนุษย์ เป็นผู้จัด และถ่ายทอดให้แก่กัน หมายรวมถึงวัฒนธรรมหรือวิธีทางแห่ง การดารงชีวิตของมนุษย์ทั้งที่มองเห็นได้ชัดเจนและไม่มองเห็น
3. 3. ผลการเรียนรู้(Learning Outcome) 1.มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการศึกษากับหลักสูตร 2.อธิบายและนิยาม /ความหมาย : การพัฒนาหลักสูตร
4. 4. 1.การศึกษาในฐานะเครื่องมือการพัฒนา การศึกษาเป็นเครื่องมือในการพัฒนาทรัพยากร มนุษย์เป็นพื้นฐานสาคัญของการพัฒนา และ เป็นเครื่องชี้นาสังคมผู้ได้รับการศึกษาจึงเป็นบุคลากร ที่มีคุณภาพและเป็นกาลังสาคัญในการพัฒนาประเทศ การเรียนการสอนเป็นการพัฒนาคน ซึ่ง ไม่ใช่สิ่งทดลองหรือ ลองผิดลองถูก กระบวนการพัฒนาคนนั้นครูผู้บริหาร บุคลากรทางการศึกษา และผู้ที่เกี่ยวข้องจะร่วมกันจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์การ ออกแบบการสอนเป็นส่วนสาคัญที่สุดของการสอนเพื่อให้การสอน บรรลุเป้าหมายที่กาหนดโดย อาศัยระบบที่มีขั้นตอนพัฒนาคุณภาพให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง สาระเนื้อหา(Content)
5. 5. การศึกษา (Education) เป็นการเพิ่มศักยภาพของมนุษย์ให้สามารถปฏิบัติงานที่มีความ แตกต่างจากงานเดิมได้การศึกษาเป็นกระบวนการในการพัฒนามนุษย์ทั้งในฐานะที่เป็นมนุษย์โดย ตัวของมันเองและในฐานะที่เป็นทรัพยากรการศึกษาเป็นการพัฒนา คนที่อยู่บนพื้นฐานของความรู้ (knowledge-based) วิจิตร ศรีสะอ้าน กล่าวว่า การศึกษามีลักษณะสาคัญ 3 ประการ คือ การพัฒนาหลักสูตร 1) การศึกษาเป็นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของบุคคลให้เป็นไปในแนวทางที่ปรารถนา 2) การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนี้เป็นไปโดยจงใจโดยมีการกาหนดจุดมุ่งหมายซึ่งเป็นสิ่งที่มีคุณค่าสูงสุด ไว้ 3) การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนี้กระทาเป็นระบบ มีกระบวนการอันเหมาะสมและผ่านสถาบัน ทางสังคมที่ได้รับมอบหมายให้ทาหน้าที่ด้านการศึกษา
6. 6. 2. การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต, 2539 : 2 -4 ) กล่าวไว้ว่าทรัพยากรมนุษย์เป็น คาที่เกิดมาไม่ นานนัก(เกิดในช่วงค.ศ. 1965 – 1970 คือ พ.ศ. 2508 – 2513) เป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นในช่วงที่เน้นเรื่อง การพัฒนาเศรษฐกิจและต่อมาก็ขยายไปถึงการพัฒนาสังคม เป็นการมองคนอย่างเป็นทุน เป็นเครื่องมือเป็นปัจจัยหรือ เป็นองค์ประกอบที่จะใช้ในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมต่อมาเรา เห็น ว่า การที่จะพัฒนาโดยมุ่งเน้นแต่ในด้าน เศรษฐกิจเน้นไม่ถูกต้องแต่สิ่งที่สาคัญ คือคนเรานี่เอง ซึ่งควรจะให้ความใส่ใจเป็นพิเศษ เราจึงหันมาเน้นในเรื่อง การพัฒนาคน แต่ก็ยังมีการใช้ศัพท์ที่ปะปนกันบางที่ใช้คา ว่าทรัพยากรมนุษย์บางที่ใช้คา ว่าพัฒนามนุษย์การพัฒนามนุษย์ ในฐานะที่เป็นมนุษย์กับ การพัฒนามนุษย์ในฐานะที่เป็นทรัพยากร มนุษย์มีความหมายต่อการศึกษาเพราะการศึกษา เป็นกระบวนการในการพัฒนาคนทั้งในฐานะที่เป็นมนุษย์โดยตัวของมันเองและในฐานะที่เป็นทรัพยากร ซึ่งมีลักษณะ ที่แตกต่างกันคือการศึกษาเพื่อพัฒนาตัวมนุษย์นั้น เป็นการศึกษาที่เรียกได้ว่า เป็นการศึกษาขั้นพื้นฐาน (การศึกษาระยะยาว) ส่วนการศึกษาเพื่อ พัฒนาทรัพยากรมนุษย์มีความหมายขั้นกับกาลเทศะ หรือ ยุคสมัยมากกว่า คือเป็นการศึกษาที่สัมพันธ์ กับ สภาพแวดล้อมของยุคสมัย(การศึกษาระยะสั้น) เช่น เพื่อสนองความต้องการของสังคมในด้านกาลังคนในสาขางาน และกิจการต่าง ๆฉะนั้น เราจึงควรจัดการศึกษาทั้งสองอย่างนี้ให้ สัมพันธ์กันเพราะถ้าเราสามารถพัฒนาทั้งสองส่วนนี้ ให้สัมพันธ์กันจนเกิดดุลยภาพขึ้นก็จะเป็นผลดีต่อชีวิตและ สังคมมาก
7. 7. 3.หลักสูตร 3.1.ความหมายของ หลักสูตร คาว่า“หลักสูตร” แปลมาจากคาในภาษาอังกฤษว่า “curriculum” ซึ่งมีรากศัพท์มาจากภาษา ละตินว่า “currere”หมายถึง “running course” หรือเส้นทางที่ใช้วิ่งแข่ง ต่อได้นาศัพท์นี้มาใช้ในทาง การศึกษาว่า“running sequence or learning experience”(Armstrong,1986:2)การที่เปรียบเทียบ หลักสูตรกับสนาม หรือเส้นทางที่ใช้วิ่ง แข่งอาจเนื่องมาจากการที่ผู้เรียนจะสาเร็จการศึกษาในระดับใด หรือหลักสูตร ใดก็ตามผู้เรียนจะต้องฟันฝ่าความยากของวิชาหรือประสบการณ์การเรียนรู้ตามลาดับ ขั้นที่กาหนด ไว้ในหลักสูตรเช่นเดียวกับนักวิ่ง ที่ต้องวิ่ง แข่งและฟันฝ่าอุปสรรคไปสู่ชัยชนะและความสาเร็จให้ ได้ในสมัยก่อนในประเทศไทยใช้คาว่า“หลักสูตร” กับคาศัพท์ภาษาอังกฤษว่า“syllabus” ปรากฏในหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย พุทธศักราช
8. 8. 3.1.1. หลักสูตรในฐานะที่เป็นวิชาและเนื้อหาสาระที่จัดให้แก่ผู้เรียน หลักสูตรในฐานะที่เป็นวิชาและเนื้อหาสาระนั้น หมายถึงวิชาและเนื้อหาสาระที่กาหนดให้ ผู้เรียนต้องเรียนในชั้นและระดับ ต่างๆ หรือ กลุ่มวิชาที่จัดขึ้นด้วยวัตถุประสงค์เฉพาะอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น หลักสูตรเตรียมแพทย์หลักสูตรวิทยาศาสตร์หลักสูตรธุรกิจ หลักสูตรตัดเสื้อและหลักสูตรการ เลี้ยงสุกร 3.1.2. หลักสูตรในฐานะที่เป็นเอกสารหลักสูตร กลุ่มหนึ่งจัดให้จัดให้อีกกลุ่มหนึ่ง ประกอบด้วยจุดหมาย หลักการโครงสร้าง เนื้อหาสาระ อัตราเวลาเรียน กิจกรรมประสบการณ์และการประเมินผลการเรียน เพื่อให้ผู้เรียนมีรู้ความสามารถ มี เจตคติที่ดีในการอยู่ร่วม กัน มีพฤติกรรมตามที่กาหนดไว้ในจุดมุ่งหมายของหลักสูตรแนวคิดนี้จะ เน้น หลักสูตรในฐานะที่เป็นเอกสารเป็นรูปเล่ม ซึ่งจาแนกเป็น 2 ประเภท คือ เอกสารหลักสูตร และ เอกสารประกอบหลักสูตร เอกสารหลักสูตรเป็นเอกสารที่กล่าวถึงสาระของหลัก สูตรโดยตรง คือกล่าวถึงจุดมุ่งหมาย หลักการ โครงสร้าง และเนื้อหาที่จัดไว้ในหลักสูตรเน้นๆ เช่น หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้นพุทธศักราช 252 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2533) หลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์บัณฑิตสาขา วิศวกรรมเครื่องกล หลักสูตรศิลปกรรมศาสตร์บัณฑิต เป็นต้น ส่วนเอกสารประกอบหลักสูตร เป็นเอกสารที่อธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับรายละเอียดต่างๆ ของ หลักสูตรเพื่อให้การนาหลักสูตรไป ใช้ได้ผลตามความมุ่งหมาย ตัวอย่างเอกสารประกอบหลักสูตร ไดแก่ คู่มือหลักสูตร คู่มือครูเกี่ยวกับ หลักสูตร แผนการสอนกลุ่มวิชาต่างๆ หรือคู่มือการประเมินผล การเรียน
9. 9. 3.1.3. หลักสูตรในฐานะที่เป็นกิจกรรมต่างๆ ที่จะให้แก่ผู้เรียน แนวคิดของหลักสูตรในฐานะที่เป็นกิจกรรมต่างๆ ที่จัด ให้แก่ผู้เรียนนี้เป็นการมองหลักสูตร ในลักษณะของกิจกรรมต่างๆ ที่ครูและนักเรียนจัดขึ้น หรือกิจกรรมการเรียนการสอนชนิด ต่างๆ ที่ เตรียมไว้และจัดให้แก่ผู้เรียนโดยโรงเรียนทั้งในและนอกโรงเรียนเพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ประสบการณ์และคุณลักษณะที่ พึงประสงค์ตามที่กาหนด กิจกรรมต่างๆ ที่เหมาะสมเป็นสิ่งที่สาคัญเพราะจะนาไปสู่ประสบการณ์ทางด้านความรู้ความเข้าใจ เจต คติทักษะต่างๆ อันแสดงถึงการเรียนรู้ ที่มีประสิทธิภาพ กิจกรรมที่ควรจัดให้แก่ผู้เรียนจะต้องปรากฏกอยู่ในหลักสูตรอย่างชัดเจน หลักสูตร หมายถึงกิจกรรมต่างๆที่จัดให้ผู้เรียน 3.1.4. หลักสูตรในฐานะแผนสาหรับจัดโอกาสการเรียน รู้หรือประสบการณ์ที่คาดหวังแก่ นักเรียน แนวคิดของหลักสูตร ในฐานะแผนสาหรับจัดโอกาสการเรียนรู้หรือประสบการณ์ที่คาดหวัง แก่นักเรียนจะเป็นแผนในการจัดการศึกษาเพื่อแนวทางให้ผู้ ที่เกี่ยวข้องปฏิบัติโดยมุ่งให้ผู้เรียนมี ความรู้ความสามารถ และพฤติกรรมตามที่กาหนด แผนสาหรับจัดโอกาสทางการศึกษาจะ แสดงเกี่ยวกับจุดหมายหรือจุดประสงค์ของการออกแบบหลักสูตร การนา หลักสูตรไปใช้และการ การพัฒนาหลักสูตร แผนนี้สร้าง ขึ้นตามประเภทสถานการณ์หรือกลุ่มบุคคลในระดับการศึกษาต่างๆ เช่น หลักสูตรก่อนวัยเรียน หลักสูตรประถมศึกษา หลักสูตรอุดมศึกษา หรืออาจหมายถึงกลุ่มของแผน ย่อยต่างๆ ที่ทาให้ผู้รียน มีโอกาสพัฒนาการเรียนรู้หรือประสบการณ์ที่คาดหวัง
10. 10. 3.1.5. หลักสูตรในฐานะที่เป็นมวลประสบการณ์ แนวคิดของหลักสูตรในฐานะที่เป็นประสบการณ์ของผู้เรียนนั้น หมายถึง ประสบการณ์ ทุกอย่างของนักเรียนที่อยู่ในความรับผิดชอบของโรงเรียน รวมถึงเนื้อหาวิชาที่โรงเรียนจัดให้แก่ ผู้เรียนด้วย แนวคิดนี้เกิดจากสาเหตุ 2 ประการ คือ ประการหนึ่ง การไม่เห็นด้วยกับแนวคิดของ หลักสูตรในความหมายแคบที่ไม่ส่งเสริมให้เกิด พัฒนาการรอบด้านขึ้นในตัวผู้เรียน ประการที่สอง การสอนของครูที่ยึดหนังสือเรียนและเนื้อหา 3.1.6. หลักสูตรในฐานะที่เป็นจุดหมายปลายทาง แนวคิดเกี่ยวกับ หลักสูตรในฐานะที่เป็นจุดหมายปลายทางนั้น เป็นสิ่งที่สังคมมุ่งหวัง หรือ คาดหวังให้เด็กได้รับ กล่าวคือ ผู้ที่ศึกษาจนจบหลักสูตรไปแล้วจะมี คุณลักษณะอย่างไรบ้างจะเกิดผล อย่างไรในตัวผู้เรียน บ้าง แนวคิดนี้มองหลักสูตรในฐานะที่ทาให้เกิดผลการเรียนรู้ตามที่มุ่งหวังที่จะเกิดขึ้นจากการเรียนรู้ดังนี้การ จัดการหลักสูตร การกาหนดจุดมุ่งหมาย เนื้อหาสาระกระบวนการ เรียนการสอนและการประเมินผล จาต้องศึกษาและวางแผนให้สอดคล้องสัมพันธ์ ซึ่งกันและกัน 3.1.7. หลักสูตรใน ฐานะที่เป็นระบบการเรียนการสอน และกิจกรรมการเรียนการสอน แนวคิดของหลักสูตรในฐานะที่เป็นระบบการเรียน การสอนั้นเป็นการมองหลักสูตรใน ฐานะที่เป็นแผนการเตรียมโอกาสของการเรียนรู้สาหรับผู้เรียนที่จัดขึ้นโดยโรงเรียน หรือ สถาบัน การศึกษาที่รับผิดชอบ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่กาหนดไว้เป็นการคาดการณ์ล่วงหน้าโดยรวม เอาแผนย่อยๆ ที่เป็นโอกาสของการเรียนรู้ ที่คาดหวังเข้าไว้ด้วยกัน แผนงานนั้น มิได้เกิดขึ้นอย่างลอยๆ แต่จะมีการวางแผนสา หรับสถานการณ์ใดสถานการณ์หนึ่งโดยเฉพาะดัง นั้นแผนงานจึงถูกกาหนดขึ้น เพื่อผู้เรียนโดยโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาที่รับผิดชอบในการจัดโอกาสทางการศึกษาให้แก่ ผู้เรียน
11. 11. 3.2 คุณสมบัติของหลักสูตร คุณสมบัติของหลักสูตร หมายถึง ธรรมชาติหรือลักษณะของหลักสูตรว่าเป็นอย่างไรซึ่ง อาจหมายรวมถึงข้อตกลงหรือข้อยอม รับเกี่ยวกับกฎเกณฑ์ของหลักสูตร คุณสมบัติหรือกฎเกณฑ์ของ หลักสูตรมีดังนี้ 3.2.1. หลักสูตรมีลักษณะเป็นพลวัต (Dynamis) และเปลี่ยนไปตามความต้องการและความ เปลี่ยนแปลงของสังคมอยู่ เสมอ คุณสมบัติข้อนี้แสดงว่าประสบการณ์และกิจกรรมการเรียนการสอน ที่จัดให้ แก่ผู้เรียนจะไม่ช้า เหมือนเดิม แต่จะเปลี่ยนแปลง และเพิ่มอยู่เสมอ โดยจะเปลี่ยนแปลงใน ลักษณะค่อยเป็นค่อยไปตามความจาเป็น เนื้อหาสาระและกิจกรรมใดยังเสนอเป้าหมายและจา เป็นต่อ ผู้เรียนและสังคมก็คงไว้ในบางครั้ง อาจจะคงเนื้อหาสาระ ไว้อย่างเดิม แต่การจัดกิจกรรม เพื่อให้เกิด การเรียนรู้ในเรื่อง นั้นๆ อาจจะต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงเสียใหม่ให้เหมาะสม เพราะกิจกรรมหรือ ประสบการณ์ที่จัดให้แก่ผู้เรียนซึ่งเคยเหมาะ สมเพียงพอในระยะเวลาหนึ่งและสถานการณ์หนึ่ง อาจจะไม่เหมาะสมและเพียงพอในอีกระยะเวลาหนึ่งและอีกสถานการณ์หนึ่ง เพราะฉะนั้น หลักสูตร จึงมีการเปลี่ยนแปลงอัน เป็นคุณสมบัติที่เด่นชัดประการณ์หนึ่ง 3.2.2.การ พัฒนาหลักสูตรเป็นการพัฒนาต่อเนื่อง คุณสมบัติข้อนี้มีลักษณะใกล้เคียงและเสริมข้อแรกคือ หลักสูตรมีการ เปลี่ยนต่อเนื่องกันไปตามความต้องการของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ตาม 3.2.3. หลักสูตรไม่สามารถแสดงกจิกรรมหรือ กระทากิจกรรมต่าง ๆ ตัวของมันเองได้จึงจาเป็นต้องใช้กิจกรรมหรือการ กระทาอย่างอื่นมาช่วย เช่น การ พัฒนาหลักสูตรการจัดทา หลักสูตรการ ปรับปรุงหลักสูตรการสร้างหลักสูตร เพราะฉะนั้นหลักสูตรจึง ทาหน้าที่เป็น ผู้กระทาอยู่ตลอดเวลา
12. 12. 3.3 ความสาคัญของหลักสูตร หลักสูตรเป็นองค์ประกอบสาคัญอย่างหนึ่งของการจัดการศึกษา การจัดการศึกษา ประเภทและระดับ ใดก็ดีจะขาดหลักสูตรไปมิได้เพราะหลักสูตรจะเป็นโครงร่างกาหนดไว้ว่า จะให้ เด็กได้รับประสบการณ์อะไรบ้างจึง จะเป็นประโยชน์ต่อเด็กและสังคม หลักสูตรเป็นแนวทางที่จะสร้างความเจริญเติบโตให้แก่ผู้เรียนนอกจากนี้หลัก สูตรยังเป็น เครื่องชี้ให้เห็นโฉมหน้าของสังคมในอนาคตว่า จะเป็นอย่างไรอีกด้วย
13. 13. 3.4องค์ประกอบของหลักสูตร(Curriculum Component) องค์ประกอบตามหลักสูตรอาจจะแตกต่างกันบ้างในรายละเอียด แต่ ส่วนใหญ่มีประเด็น หรือองค์ ประกอบที่สาคัญเหมือนกันอย่างครบถ้วน ซึ่งจะช่วย ให้ผู้ใช้หลักสูตรสามารถไปใช้หลักสูตร ได้อย่างมีประสิทธิ ภาพ องค์ประกอบที่สาคัญ คือ 3.4.1. จุดมุ่งหมายของหลักสูตร (Curriculum Aims) จุดมุ่งหมายของหลักสูตร หมายถึงความ ตั้งใจหรือความคาดหวังที่ต้องการให้เกิด ขึ้นในตัวผู้ที่จะผ่านหลักสูตรจุดมุ่งหมายของหลักสูตรมีความสาคัญ เพราะเป็นตัวกาหนดทิศทางและขอบเขต การพัฒนาหลักสูตรในการศึกษาแก่เด็กช่วยในการเลือกเนื้อหาและกิจกรรม ตลอดจนใช้เป็นมาตราการอย่างหนึ่งในการ ประเมินผล
14. 14. 3.4.2. เนื้อหา (Content) เมื่อกาหนดจุดมุ่งหมายของหลักสูตรแล้วกิจกรรมขึ้นต่อไปนี้การเลือกเนื้อหา ประสบการณ์การเรียนรู้ต่างๆ ที่ คาดว่าจะช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาไปสู่จุดมุ่งหมายที่กาหนดไว้โดย ดาเนินการตั้งแต่ การเลือกเนื้อหาสาระและประสบการณ์การเรียงลาดับ เนื้อหาสาระ พร้อมทั้งการ กาหนดเวลาเรียนที่เหมาะสม 3.4.3. การ พัฒนาหลักสูตรไปใช้ (Curriculum implementation) เป็นการนาหลักสูตรไปสู่การ ปฏิบัติซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆ เช่นการจัดทาวัสดุหลักสูตร ไดแก่ คู่มือครู เอกสารหลักสูตร แผนการสอน แนวการสอน และแบบเรียนเป็นต้น การจัดเตรียมความพร้อมด้นบุคลากรและสิ่งแวดล้อม เช่น การจัดโต๊ะ เก้าอี้ ห้องเรียน วัสดุอุปกรณ์ในการเรียน จานวนครูและสิ่งแวดล้อมอา นวยความสะดวกต่างๆ การดา เนินการสอน
15. 15. 3.5ลักษณะของหลักสูตรที่ดี หลักสูตรเป็นแนวทางสาคัญในการจัดการเรียนการสอน ลักษณะของหลัก สูตรที่ดีจะนาไปสู่การเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ และเกิดสัมฤทธิ์ผลทางการศึกษา หลักสูตรที่ดีควรมีดังนี้ 1) ตรงตามความมุ่งหมายของการศึกษา 2) ตรงตามลักษณะของพัฒนาการของเด็กในวัยต่างๆ 3) ตรงตามลักษณะวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีเอกลักษณ์ของชาติ 4) มีเนื้อหาสาระเรื่องที่สอนเพียงพอที่จะช่วยให้นักเรียนคิดเป็นและมีพัฒนาในการทุกด้าน 5) สอดคล้องกับชีวิตประจาวันของผู้เรียน 6) หลักสูตรที่ดีควรสาเร็จขึ้นด้วยความร่วมมือของทุกฝ่าย 7) หลักสูตรที่ดีจะต้องให้นักเรียนได้เรียนรู้ต่อไป 8) หลักสูตรที่ดีจะต้องเป็นประสบการณ์ที่เกี่ยวกับชีวิตประจาวัน 9) หลักสูตรที่ดีจะต้องเพิ่มพูน และส่งเสริมทักษะเบื้องต้นที่จาเป็นของเด็ก 10) หลักสูตรที่ดีย่อมส่งเสริมให้เด็กเกิดความรู้ทักษะเจตคติความคิดริเริ่ม มีความคิดสร้างสรรค์ในการดาเนินชีวิต
16. 16. 11) หลักสูตรที่ดีจะต้องส่งเสริมให้เด็กทางานเป็นอิสระ 12) หลักสูตรที่ดีย่อมบอกแนวทางวิธีสาระที่สอนไว้อย่างเหมาะสม 13) หลักสูตรที่ดีย่อมมีการ ประเมินผลอยู่ตลอดเวลา 14) หลักสูตรที่ดีจะต้องจัดประสบการณ์ให้เด็กเกิดความรู้ความเข้าใจ 15) หลักสูตรที่ดีต้องส่งเสริมให้เด็กรู้จักแก้ปัญหา 16) หลักสูตรที่ดีต้องจัดประสบการณ์ที่มีความหมายต่อชีวิตของเด็ก 17) หลักสูตรที่ดีต้องจัดประสบการณ์และกิจกรรมหลายๆ อย่าง เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้ เลือกอย่างเหมาะสม 18) หลักสูตรที่ดีจะต้องวางกฎเกณฑ์ไว้อย่างเหมาะสมแก่การนาไปปฏิบตัิและสะดวกแก่ การวัดและประเมินผล
17. 17. สรุป(Summary) หลักสูตรมีความสาคัญ ยิ่ง ในการจัดการศึกษา เป็นสิ่งที่ชี้ให้เห็นแนวทางในการจัดประสบการณ์แก่ ผู้เรียน อัน เปรียบเสมือนแผนที่หรือ เข็มทิศที่จะ น าทางในการวัดการศึกษาให้ บรรลุผล หลักสูตรที่ดีจะต้องมี ความชัดเจนเหมาะสมกับผู้เรียนและสังคมซึ่งจะ ทาให้การนาหลักสูตร ไปใช้หรือการจัดการเรียนการสอนเป็น ไปอย่างงมีประสิทธิภาพ
18. 18. ตรวจสอบทบทวน(Self-Test) 1. การศึกษาถือเป็นเครื่องมือการพัฒนามนุษย์หลักสูตรเกี่ยวข้องกันอย่างไร 2. หลักสูตรมีความสาคัญ หรือจา เป็นต่อการศึกษา หรือไม่อย่างไร กิจกรรม(Activity) 1.สืบค้นจากหนังสือหรือในระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต เรื่อง การพัฒนามนุษย์ การศึกษา การ เรียนรู้ และหลักสูตร 2. ศึกษาทา ความเข้าใจเพิ่มเติมจาก สุเทพ อ่วมเจริญ การพัฒนาหลักสูตร : ทฤษฎีและการปฏิบัติ “การพัฒนาหลักสูตร : นิยาม ความหมาย” 3. อุปมาอุปมัย : เมื่อการศึกษาเปรียบได้กับ เครื่องมือการพัฒนามนุษย์หลักสูตรเปรียบได้กับสิ่งใด 4. แลกเปลี่ยนแนวคิดกับเพื่อนนักศึกษา หรือผู้รู้ในประเด็น กฎหมาย การศึกษา ที่เรียกว่า พระราชบัญญัติการศึกษาการศึกษาและการพัฒนาแนวคิดจากต่างประเทศ